Schalkhaarpad

Habari, vraag ik aan de jonge vrouw die mij tegemoet komt lopen.
Nzuri, zegt zij in het voorbijgaan.
Zij loopt verder.
Ik loop verder.
Nog een paar meter en dan ben ik bij het hek.
Ik loop de Spanjaardsdijk op. Aan de rechterkant van de weg is tegenwoordig een vrijliggend fietspad. Ter hoogte van de ingang blijf ik stil staan. Een man die net weggefietst is, kijkt achterom en kijkt wat ik doe. Ik verzamel herinneringen aan de tijd dat ik in deze kazerne was gelegerd. Er staat nu een hek bij de ingang vanaf de Spanjaardsdijk. Het hek in de poort is gesloten. Hier stond ik af en toe op wacht in het weekend. Hier was het 13painfbat gelegerd, ook wel bekend als de Prinses Irene Brigade. Jaarlijks kwam zij de brigade groeten met vrede. Eénmaal heb ik het meegemaakt. Ik loop verder langs de dijk en ga het terrein op, waar ik al snel stuit op hekken. Ik zie achter een wooncontainer het gebouw oprijzen waar ik werkte als administrateur.
Ik ga terug naar mijn route en de Kolkmansweg. De jonge vrouw loopt heen en weer bij de bushalte. We raken aan de praat. Zij komt uit Burundi, heeft op het kamp gezeten en heeft nu het Nederlanderschap. Zij wacht hier op iemand. We nemen afscheid van elkaar.

Mijn wandeling is begonnen aan de achterzijde van het station Deventer. Vandaar loop ik door de vernieuwde Voorstad en kom uit op de Beestenmarkt. Deze Beestenmarkt heeft oude papieren, al in de 16e eeuw werd hier vee verhandeld. De laatste koe werd verhandeld in 1963. Nu is er wekelijks een kleine warenmarkt onder de bomen op het plein. Dagelijks kun je in een kleine behuizing vis kopen. Ik steek de drukke Brinkgrevenweg over en ga de Rielerweg in. Hier tref ik allerhande winkeltjes die een Turkse inslag hebben. Op een winkel op de hoek staat de tekst Omar Market (met een Engelstalige ondertitel). Vroeger had het echtpaar Oosterink aan deze weg een buurtsuper. De buurt is veranderd. De Roomskatholieke Johannes Vianneykerk is in 2014 onttrokken aan de eredienst. Nu wordt hier Mammon gediend met de verkoop van Buddhabeelden en kunst uit Azië. Het voorplein staat vol met beelden. De buurt is veranderd. Even buiten de buurt stond de Tropische Landbouw Hogeschool, jongelui uit binnenland en buitenland kwamen hier een opleiding volgen om in de tropen aan de slag te gaan. Aanvankelijk eerst voor de koloniale gebieden, maar later kon je in elk tropisch gebied ter wereld wel een afgestudeerde uit Deventer vinden. De opleiding huist nu in Velp en het monumentale gebouw is omgebouwd tot een appartementengebouw. De buurt is veranderd. In het bijbehorende museum, aan de overkant van de Brinkgrevenstraat, huist nu een kinderopvang. De buurt is veranderd. Wat niet veranderd is, is rood en geel.

Met elke stap die ik zet kom ik dichterbij het nest van de adelaar. Vlaggen met geel en rood wapperen aan stokken. Regenpijpen zijn ingebreid met rood en geel en zwart. Waarschuwingen op bordjes dat hier alleen plaats is voor aanhangers van Go Ahead Eagles. Een volksbuurt met een volksclub. De buurt is niet veranderd. Soms ging ik met mijn broers op een zaterdagavond naar een thuiswedstrijd. Van heinde en verre kwamen mensen te voet naar het stadion. Nu sta ik er weer, na zoveel jaren. Voor mij staat Leo Halle (1906-1992), de beroemde Leeuw van Deventer, klaar om de bal uit te gooien. Hij verdedigde niet alleen het doel van Go Ahead (toen nog zonder Eagles), maar ook 15 maal dat van het Nederlands Elftal. Mijn oom Rom speelde met Robur & Velocitas tegen Go Ahead en Halle. Temidden van rood en geel verlaat ik deze buurt die in dit opzicht niets is veranderd.
Aan de overzijde van de Henri Dunantlaan kom ik op het prachtige terrein van psychiatrische inrichting Brinkgreven, met centraal gelegen Huis Brinkgreven, waar het bestuur van de Dimencegroep zetelt. Vroeger kwam ik niet op het terrein, nu maakt het terrein deel uit van mijn wandeling. De tijden zijn veranderd. Vandaar door de bebouwing van Schalkhaar, langs het voormalige gemeentehuis van Diepenveen (nu is daar Eleos aanwezig, ook een zorginsteling). Veel groen gaat schuil in Schalkhaar. Over de Kolkmansweg kom ik bij de kerk van de heilige Nicolaas, waar nog (!) vieringen worden gehouden. Een kleine kapel naast de kerk is open en ik ga naar binnen. De klusjesman staat op het punt om te vertrekken. Vlakbij deze kerk van Roomskatholieke snit is uiteraard horeca (o.a. zalencentrum De Lindenboom) te vinden. Mijn tocht gaat verder, een man roept mij toe dat Nijmegen een heel andere kant uit ligt. Ik loop de lange route, roep ik terug. Dan even door het open land om bij het grote ziekenhuis van Deventer uit te komen. Tussen het ziekenhuis en het grote parkeerterrein is een strook met beweging aangelegd. Water is een nadrukkelijk aanwezige partij. Door dit nieuwe ziekenhuis verdwenen de twee ziekenhuizen uit de stad Deventer: Jozef en Geertruiden. Van het ziekenhuis wandel ik naar de Douwelerkolk, waar Buitengoed De Kolk ligt. Tegenwoordig is het gebied eigendom van de gemeente Deventer. Er is geen landhuis meer op het Buitengoed. Het is hier nu druk met leerlingen van de bassischool, die de op één na laatste dag van het schooljaar hier doorbrengen. Morgen nog spelen, zegt een meisje tegen mij, en dan is het vakantie. Even verderop kom ik op een brede asfaltweg. Geen auto’s, één fietser, veel wandelaars. Lunchwandelingen? Werkwandelgesprekken? Ineens komt een herinnering boven. Vroeger kon je hier hard fietsen op de weg rond sportvelden. Links en rechts groen. Ik racete (?) op mijn fiets en ik had mijn nieuwe raceshirt aan. Tot een hond plots de weg overstak en een botsing onvermijdelijk was. Fiets en berijder op het asfalt. De eigenaar van de hond betaalde ter plekke geld voor een nieuw shirt. De tijden zijn veranderd.

Door een fiets- en wandeltunnel kom ik in de Rivierenwijk, een oude wijk van Deventer. Veel is hier veranderd en opgeknapt. Ik neem een pauze aan de andere kant van de klimheuvel bij Kindcentrum Rivierenwijk. Er zijn veel ouders die kun kind van school ophalen met de auto. Bij de ingang is het patroon van een atletiekbaan in de straat opgenomen. Na de pauze ga ik verder langs het Kindcentrum en ga door een ruime tunnel onder de Amstellaan en kom ik door het Venenpark. Jongelui gewapend met hengels verkennen de oevers voor een goede visplek. Ten noorden van het park ligt de Rivierenbuurt. In oude tijden was dit een beruchte volksbuurt, waar je zo snel mogelijk langs wilde fietsen. Ook hier is de bezem van renovatie en herstel bezig geweest. Aan de rand van het middeleeuwse centrum kom ik op het terrein van de voormalige Boreelkazerne aan de Houtmarkt. In mijn diensttijd en in de tijd dat ik later tegenover de kazerne woonde (dat oude huis bestaat niet meer) was de kazerne nog een kazerne. Hier werden ook keuringen uitgevoerd om te zien of je geschikt was voor de militaire dienst. De Korpsadministrateur, waar ik als militair mee te maken had, zetelde hier. Nu is het gebouw een mengelmoes van winkels en horeca, blijkbaar zeer in trek bij mensen, want het is er druk. Vanaf hier is het een korte wandeling naar het begin van mijn wandeling. Ik passeer nog een oorlogsmonument waar vroeger (?) militairen van de Prinses Brigade op wacht stonden bij herdenkingen.
Deze wandeling is voor mij een herkenning van wat er was en nog steeds is, maar ook de verrassing van wat er is veranderd.

Marycke Janne Naber
wandelen buiten de binnenstad van deventer (klik op de link)
uitgever gegarandeerd onregelmatig 2022
Deventer – Schalkhaarpad – wandeling 7 – 14 kilometer

Voor de bewegende beelden van de route, klik op: https://www.relive.cc/view/v8qk42ejz3v