DE SOLITAIRE WANDELAAR

Een paar weken terug was ik in een gezelschap waar iemand zei: “Heerlijk wandelen met de honden, dan kan ik mijn hoofd leeglopen.” Kijk, dat lukt mij nou nooit. Mijn hoofd leeglopen is voor mij onmogelijk. Gedachten komen en gaan. Gesprekken spelen zich keer op keer af in mijn hoofd. Ik zie iets en via snelle hinkstapsprongen ben ik ergens anders in mijn hoofd. Ik hoor iets en met een paar paardensprongen op het schaakbord in mijn hoofd ben ik in gedachten op een ander spoor. Ook spreekt de gedachte mij niet aan dat ik na een wandeling thuis kom en Wandellief tegen mij zegt: “Fijn gewandeld, leeghoofd?”
De filosoof en schrijver Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) wandelde op meerder plekken. In Parijs en omgeving, in dorpen die allang zijn opgeslokt door de stad. In Zwitserland in de bergen en langs meren. Tijdens deze wandelingen dacht hij na. Hij dacht na over zijn leven, de keuzes die hij had gemaakt, wat hem was overkomen, zijn “ballingschap” na felle kritiek vanuit zijn mede-encyclopedisten, de burgelijke macht, de kerkelijke macht. In dit boek staan tien wandelingen die oorspronkelijk werden gepubliceerd in 1782, vier jaar na zijn overlijden. Nu verschillen de beschreven wandelingen van Rousseau met wat wij in hedendaagse wandelboeken gewoon zijn te lezen. Het gaat niet om de route (bij de derde eik aan mijn linkerhand sla ik rechtsaf), het gaat niet om de afstand (na tien kilometer neem ik een pauze), het gaat niet om de gewandelde tijd (vandaag heb ik vier uur gewandeld). Soms neemt hij de tijd tijdens een wandeling om planten te determineren, daar heeft hij enkele boeken voor aangeschaft. Wat geeft de beschrijving van elk van die tien wandelingen dan? Tijdens de vierde wandeling bevraagt Rousseau zichzelf op leugens. Welke leugens heeft hij zelf verspreid? Wat is het gebied tussen leugen en waarheid? Waar plaats ik een verdichtsel, een verhaal, fantasie? Toen begon ik mij af te vragen of al deze wandelingen van Rousseau verdichtsels waren. Heeft hij de structuur van tien wandelingen (met enkele herkenbare plekken die hij noemt, en enkele data) gebruikt om zijn leven te analyseren? Zijn het tien overdenkingen over zijn leven? Thematisch aangepakt. Over goed doen. Over het mes zetten in zijn eigen bestaan. Over zijn ambities en het loslaten van die ambities. Over het volgen van zijn voorkeuren. Over voedsel voor zijn eigen hart. Over zijn onrust. Over zijn eigenliefde. Over zijn religieuze zoektocht.
Rousseau was geen leeghoofd. Hij dacht en sprak en hij schreef boeken en verhandelingen. Hij schakelde zijn gedachten en zijn fantasie niet uit. Tien keer wandelen. Tien keer nadenken over zijn eigen bestaan. Tien keer een aansporing aan jou om op jouw solitaire wandelingen een ordening van jouw gedachten te laten zijn. Een verkenning van jouw eigen leven. Een onderzoek naar motivatie en motieven.
Deze tien wandelingen worden in deze uitgave voorzien van een Nawoord door de vertaler Leo van Maris (1934-2021, bij leven werkzaam als romanist aan de Universiteit Leiden).
Als toegift na de tien wandelingen zijn twee brieven van Rousseau toegevoegd. Hij schreef deze brieven ‘over kennis en geluk’ (deel van de vijf (pagina 205) of zes (pagina 182) ‘Lettres morales”) aan Elisabeth-Sophie-Francoise d’Houdetot, geboren Lalive de Bellegarde (1730-1813). De hier gepubliceerde twee brieven werden voor het eerst in 1861 gepubliceerd in Parijs.

Ik stel mij het volgende voor: Tijdens een wandeling ga je zitten op een bankje in de zon en uit de wind. Je pakt De solitaire wandelaar uit jouw rugzak en onder het genot van een warme kop thee uit de meegebrachte thermosfles lees je een gedeelte uit een brief en je denkt daar over na, ook wanneer je verder wandelt. Voor even ben je dan geen solitaire wandelaar maar loop je op met Jean-Jacques.

Jean-Jacques Rousseau
De solitaire wandelaar
Historische uitgeverij Groningen 2022
ISBN 9789065541055

Dit boek heb ik van de uitgeverij ontvangen voor een recensie op mijn website.

2 gedachten over “DE SOLITAIRE WANDELAAR

  1. Misschien dat ik De solitaire wandelaar wel bestel, en zoals Jij zegt ergens op een bankje ga zitten, en een passage uit het boek ga zitten lezen. Het past wel bij mij, en zeker wat betreft het hoofd leeg lopen. Dat zal bij mij nooit gebeuren want ook bij mij schieten mijn gedachtes en ideeën van links naar rechts. Mijn spoor is nooit recht…

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.